Review The Breadwinner: kể chuyện giúp Parvana giữ hy vọng bằng cách nào?

Một đứa trẻ phải gánh trách nhiệm quá sớm

The Breadwinner do Nora Twomey đạo diễn, chuyển thể tiểu thuyết của Deborah Ellis. Theo phần giới thiệu GKIDS, Parvana là cô bé 11 tuổi sống tại Afghanistan năm 2001. Sau khi cha bị bắt, cô cải trang thành con trai để hỗ trợ gia đình; hành trình đi tìm cha gắn với cả sự giúp đỡ của người bạn Shauzia và những câu chuyện do Parvana tưởng tượng.

Nguồn tiền đề: https://gkids.com/films/the-breadwinner/

Phim có bối cảnh áp bức, chiến tranh và chia lìa gia đình. Góc phân tích dưới đây tập trung vào vai trò của kể chuyện, không mô tả bạo lực hoặc tiết lộ kết thúc. Các dữ kiện bối cảnh được nêu để hiểu tác phẩm lịch sử, không dùng làm kết luận về mọi người sống tại một quốc gia.

Kể chuyện có thể là một hành động chủ động

Khi hoàn cảnh làm lựa chọn bị thu hẹp, nhân vật vẫn có thể quyết định cách kể, điều muốn giữ lại và người mình muốn hướng đến. Một câu chuyện không tự mang thức ăn về nhà hoặc xóa bỏ nguy hiểm, nhưng nó tạo một không gian nơi người kể chưa bị hoàn cảnh định nghĩa hoàn toàn.

Đọc theo hướng này giúp tránh xem trí tưởng tượng như sự trốn tránh mặc nhiên. Cần hỏi nó làm gì với nhân vật ở thời điểm cụ thể: khiến người nghe có thể tiếp tục, giúp họ ở gần nhau hơn, hay cho phép diễn đạt điều quá khó nói trực tiếp? Câu trả lời phải dựa vào cách câu chuyện được đặt trong hành trình chính.

Hai tuyến không nên bị coi là thay thế nhau

Phần giới thiệu chính thức nối việc Parvana tìm gia đình với sức mạnh từ những truyện kỳ ảo cô sáng tạo. Đây là cơ sở để nhìn lao động thực tế và đời sống tưởng tượng như hai phương diện có thể nâng đỡ nhau. Tập trung vào một phía sẽ làm mất một phần nhân vật.

Nếu chỉ ca ngợi sự can đảm, người xem dễ bỏ qua cái giá của việc một đứa trẻ phải đảm nhiệm trách nhiệm lớn. Nếu chỉ nhìn sự bất lực, ta lại không thấy những quyết định nhỏ mà nhân vật cố giữ. Một cách đọc cân bằng là công nhận hành động, đồng thời không xem hoàn cảnh buộc trẻ phải mạnh mẽ là điều nên được lãng mạn hóa.

Hy vọng cần gắn với một điều cụ thể

Hy vọng trong một câu chuyện có thể được quan sát qua việc nhân vật tiếp tục hướng đến ai, giữ lời nào hoặc còn muốn làm điều gì. Khi xem, hãy tìm những điểm cụ thể ấy trước khi dùng một nhận xét rộng như “phim truyền cảm hứng”. Một mục tiêu có người nhận và có trở ngại sẽ nói rõ hơn vì sao nó quan trọng.

The Breadwinner có thể được bàn như tác phẩm về sức bền của kể chuyện trong đời sống khó khăn. Câu hỏi trung tâm ở góc review này là: những câu chuyện Parvana mang theo chỉ giúp chịu đựng hiện tại, hay còn giúp cô giữ được khả năng hình dung một điều khác đang đáng để tìm kiếm?

Ảnh đại diện: minh họa AI theo nội dung bài viết.